Ο λόγος για τον οποίο ορισμένες γυναίκες αναπτύσσουν καρκίνο του ενδομητρίου δεν είναι απολύτως σαφής. Ωστόσο, υπάρχουν ορισμένοι παράγοντες που είναι γνωστό ότι αυξάνουν την πιθανότητα μια γυναίκα να αναπτύξει αυτό τον τύπο καρκίνου.  Έχοντας έναν παράγοντα κινδύνου αυτό δεν σημαίνει ότι μία γυναίκα θα αναπτύξει απαραίτητα καρκίνο του ενδομητρίου. Μερικές γυναίκες με κάποιους από αυτούς τους παράγοντες κινδύνου δε θα αναπτύξουν ποτέ καρκίνο του ενδομητρίου, ενώ μερικές γυναίκες χωρίς κανένα παράγοντα κινδύνου μπορεί να αναπτύξουν.

Μερικοί από τους παράγοντες κινδύνου είναι οι εξής:

• Η ηλικία. Ο κίνδυνος ανάπτυξης καρκίνου του ενδομητρίου αυξάνει όσο μια γυναίκα μεγαλώνει
• Η εμμηνόπαυση
• Τα υψηλότερα επίπεδα μιας ορμόνης που ονομάζεται οιστρογόνο χωρίς ή με λιγότερη ποσότητα μιας άλλης ορμόνης, που ονομάζεται προγεστερόνη. Αυτό μπορεί να συμβεί σε μία γυναίκα φυσικά ή μια γυναίκα για παράδειγμα μετά την εμμηνόπαυση μπορεί να παίρνει φάρμακα που περιέχουν οιστρογόνα και όχι προγεστερόνη.
• Ο αριθμός των ετών που μια γυναίκα έχει περίοδο: αν μια γυναίκα ξεκίνησε να έχει περίοδο σε αρκετά νεαρή ηλικία ή μπήκε στην εμμηνόπαυση σε προχωρημένη ηλικία τα χρόνια που έχει περίοδο στη ζωή της είναι αρκετά. Αυτό και πάλι οφείλεται σε ορμονικά αίτια.
• Γυναίκες που δεν είχαν ποτέ μία εγκυμοσύνη διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου του ενδομητρίου.
• Το αυξημένο σωματικό βάρος. Όταν μια γυναίκα είναι υπέρβαρη ή παχύσαρκη αυξάνεται ο κίνδυνος ανάπτυξης καρκίνου στο ενδομήτριο καθώς το αυξημένο σωματικό βάρος οδηγεί σε τροποποιημένα επίπεδα οιστρογόνων στο οργανισμό.
• Ο διαβήτης. Γυναίκες με διαβήτη έχουν αυξημένο κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου του ενδομητρίου καθώς και πάλι η ποσότητα των οιστρογόνων της στο σώμα αλλάζει.
• Ορισμένα γονίδια. Γυναίκες με σύνδρομο κληρονομικού καρκίνου του παχέος εντέρου, που είναι επίσης γνωστό ως HNPCC ή σύνδρομο Lynch, έχουν υψηλό κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του παχέος εντέρου και του ενδομητρίου. Μία στις δύο γυναίκες με αυτό το σύνδρομο θα αναπτύξει καρκίνο του ενδομητρίου κάποια στιγμή στη ζωή της. Αυτό το σύνδρομο είναι μια κληρονομική διαταραχή που οφείλεται σε μετάλλαξη ενός γονιδίου. Αντιπροσωπεύει περίπου το 5% των καρκίνων του ενδομητρίου.
• Οικογενειακό ιστορικό καρκίνου του ενδομητρίου. Έχοντας μία γυναίκα συγγενή πρώτου βαθμού (μητέρα, αδελφή ή κόρη) που είχε καρκίνο του ενδομητρίου αυξάνεται ο κίνδυνος εμφάνισης καρκίνου του ενδομητρίου στην ίδια.
• Προσωπικό ιστορικό καρκίνου του μαστού ή των ωοθηκών. Έχοντας καρκίνο του μαστού ή καρκίνο των ωοθηκών αυξάνεται ο κίνδυνος εμφάνισης καρκίνου του ενδομητρίου. Για γυναίκες με προσωπικό ιστορικό καρκίνου του μαστού, ο κίνδυνος αυξάνεται επίσης εάν η ασθενής έχει υποβληθεί σε θεραπεία με ταμοξιφαίνη. Η ταμοξιφαίνη είναι ένα φάρμακο κατά των οιστρογόνων και ενώ θα περίμενε κανείς να μειώνει τον κίνδυνο, έχει μια διεγερτική επίδραση στο ενδομήτριο που μπορεί να οδηγήσει στην ανάπτυξη καρκίνου του ενδομητρίου. Παρόλα αυτά, το όφελος της θεραπείας με ταμοξιφαίνη σε γυναίκες με καρκίνο του μαστού, υπερτερεί του κινδύνου ανάπτυξης καρκίνου στο ενδομήτριο.
• Προσωπικό ιστορικό ορισμένων γυναικολογικών ασθενειών:

α) Σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών. Αυτό το σύνδρομο οδηγεί σε υψηλότερα επίπεδα οιστρογόνων  και σε χαμηλότερα επίπεδα προγεστερόνης από το συνηθισμένο και κατά συνέπεια αυξάνει τον κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου του ενδομητρίου.

β) Η υπερπλασία του ενδομητρίου. Η υπερπλασία του ενδομητρίου είναι ο πολλαπλασιασμός των κυττάρων του ενδομητρίου. Τα κύτταρα αυτά είναι φυσιολογικά αλλά μπορεί να γίνουν καρκινικά αργότερα. Ο κίνδυνος από την υπερπλασία να προκληθεί καρκίνος στο ενδομήτριο είναι πολύ μικρός, όμως σε μερικές περιπτώσεις ο κίνδυνος αυξάνεται.

Παρόλο που δεν υπάρχουν συγκεκριμένες εξετάσεις για την πρόληψη του καρκίνου του ενδομητρίου, εάν διαγνωσθεί σε αρχικό στάδιο μπορεί να θεραπευτεί επιτυχώς. Για αυτό είναι πολύ σημαντικό, οποιοδήποτε ασυνήθιστο σύμπτωμα εμφανιστεί να συμβουλευτούμε άμεσα τον γιατρό μας.

Η σύγχρονη ζωή είναι γρήγορη, απαιτητική και πολλές φορές δύσκολη και αγχωτική. Σε αυτό το άρθρο, προτείνουμε μερικούς απλούς αλλά αποτελεσματικούς τρόπους βασισμένους στην ευεργετική πρακτική του mindfulness, που θα σας βοηθήσουν να φροντίσετε τον εαυτό σας ώστε να ζείτε με λιγότερο άγχος και περισσότερη ισορροπία και αρμονία.

Παύσεις για αναπνοή

Αφιερώστε 5 ή 10 λεπτά μέσα στην ημέρα, κάθε μέρα, για να παρατηρήσετε την αναπνοή σας, φέρνοντας την προσοχή σας στην αίσθηση του αέρα όπως ρέει στο σώμα. Μπορείτε να εξασκηθείτε οποιαδήποτε ώρα της ημέρας, καθισμένοι σε μια καρέκλα ή στο έδαφος.

Αν αντιληφθείτε ότι η προσοχή σας έχει περιπλανηθεί σε σκέψεις, ήχους ή εικόνες, επιστρέψτε με καλοσύνη και χωρίς κριτική πίσω στην αναπνοή.

Δεν χρειάζεται να αδειάσετε το νου από σκέψεις, απλά να αναγνωρίζετε τι σκέψεις κάνετε όταν τις κάνετε, χωρίς να τις κρίνετε. Μπορείτε να εστιάσετε στην αίσθηση της αναπνοής στη μύτη, το λαιμό, το θώρακα ή την κοιλιά ή σε ολόκληρο το σώμα καθώς κινείται απαλά με κάθε εισπνοή και εκπνοή. Εάν θέλετε μπορείτε να ακουμπήσετε τα χέρια στην περιοχή της κοιλιάς, νιώθοντας την κίνηση που ακολουθεί την αναπνοή σε εκείνο το σημείο. Οι έρευνες δείχνουν ότι έστω και μερικά λεπτά συνειδητής αναπνοής, επιδρούν πολύ ευεργετικά στον οργανισμό, ηρεμώντας το νευρικό σύστημα.

Mindfulness στην καθημερινότητα

Συχνά πορευόμαστε στην καθημερινότητα μηχανικά, στον “αυτόματο πιλότο”. Κάνουμε τις δραστηριότητές μας χωρίς επίγνωση και έτσι χάνουμε τις στιγμές μας. Μπορείτε λοιπόν να δοκιμάσετε να φέρετε την προσοχή σας σε δραστηριότητες που συνήθως κάνετε αυτοματοποιημένα και να παρατηρήσετε οτιδήποτε μπορείτε να αντιληφθείτε μέσα από τις πέντε αισθήσεις σας.

Για παράδειγμα, την ώρα που πλένετε τα δόντια παρατηρήστε τη θερμοκρασία του νερού στα χέρια σας, τις μυρωδιές, τις κινήσεις σας. Ή πίνοντας καφέ, νιώστε τη ζεστασιά της κούπας στα δάχτυλά σας, τη μυρωδιά, το χρώμα του ροφήματος, τη γεύση της κάθε γουλιάς. Όταν εστιάζουμε την προσοχή μας στο παρόν, απολαμβάνουμε περισσότερο τις στιγμές μας και οι έρευνες δείχνουν ότι ζούμε καλύτερα και με αίσθηση μεγαλύτερης πληρότητας.

Mindful eating

Επιλέξτε να φάτε ένα γεύμα την ημέρα σε ησυχία, χωρίς περισπασμούς (τηλεόραση, τηλέφωνο κλπ.). Παρατηρήστε τις τροφές που επιλέγετε, πώς ετοιμάζετε το πιάτο σας, τα σχήματα, τα χρώματα, τις μυρωδιές. Δοκιμάστε να φάτε λίγο πιο αργά, μασώντας καλά κάθε μπουκιά και νιώθοντας τη γεύση στο στόμα.

Έτσι θα συνειδητοποιήσετε πότε πραγματικά χορτάσατε και δεν θα φάτε μηχανικά. Θα καταλάβετε αν και πόσο απολαμβάνετε αυτό που τρώτε. Μασώντας το φαγητό περισσότερη ώρα, θα χωνέψετε καλύτερα, παρατηρώντας γεύσεις που αλλιώς ίσως θα προσπερνούσατε.

Περπάτημα με επίγνωση

Όταν περπατάτε, δοκιμάστε να φέρετε την προσοχή σας στα πέλματα των ποδιών και το βάρος του σώματος πάνω στο έδαφος με κάθε βήμα. Αν ο νους περιπλανιέται, επιστρέψτε και πάλι την προσοχή σας χωρίς κριτική, αλλά με καλοσύνη, στην αίσθηση στα πέλματά σας. Κάθε βήμα, κάθε περίπατος μπορεί να γίνει μια άσκηση διαλογισμού, όταν γίνεται συνειδητά!

Ελεύθερος χρόνος

Συχνά γεμίζουμε κάθε στιγμή της ημέρας μας και δεν αφιερώνουμε λίγο χρόνο απλά για να “είμαστε”. Επιτρέψτε λίγο χρόνο κάθε μέρα όπου δεν χρειάζεται να κάνετε απολύτως τίποτα. Έστω και λίγα λεπτά χωρίς κάποια δραστηριότητα – χωρίς τηλέφωνο, τηλεόραση, διάβασμα ή ομιλίες – θα σας δώσουν τη δυνατότητα να συνδεθείτε με τον εαυτό σας, να αναγνωρίσετε σκέψεις, συναισθήματα και σωματικές αισθήσεις και να αντιληφθείτε καλύτερα τις ανάγκες σας.

Κίνηση και άθληση
Η κίνηση και η σωματική άθληση είναι άμεσα συνδεδεμένες με την ψυχική και σωματική υγεία μας. Το σώμα είναι φτιαγμένο για να κινείται και όταν δεν κινείται, όλα μένουν στάσιμα μέσα μας – τα συναισθήματα, οι σκέψεις, οι πεποιθήσεις μας.

Φροντίστε να κάνετε τουλάχιστον 20 λεπτά γυμναστικής καθημερινά, ή κάποια άλλη σωματική δραστηριότητα που σας ευχαριστεί. Μπορεί να είναι ένας γρήγορος περίπατος, απλές ασκήσεις stretching ή ελεύθερη κίνηση με τη μουσική που μας αρέσει. Δοκιμάστε επίσης να αντικαταστήσετε τις κοντινές μετακινήσεις που κάνετε με το αυτοκίνητο ή τα μέσα μαζικής μεταφοράς, περπατώντας ή να πάρετε τις σκάλες αντί το ασανσέρ.

Λιγότερη καφεΐνη και ζάχαρη
Οι ουσίες αυτές είναι άκρως εθιστικές. Δεν έχουν επίδραση μόνο στην σωματική υγεία ή το βάρος μας, αλλά είναι επιστημονικά αποδεδειγμένο ότι επηρεάζουν την ψυχική και νοητική μας υγεία και συμβάλλουν μεταξύ άλλων στην αύξηση του στρες και των συμπτωμάτων της κατάθλιψης. Δοκιμάστε να παρατηρήσετε την επίδραση των ουσιών αυτών στον οργανισμό σας και να μειώσετε όσο μπορείτε την κατανάλωσή τους.

Επαφή με τη φύση
Ειδικά αν ζούμε στο κέντρο της πόλης, είναι πολύ σημαντικό να διατηρούμε επαφή με τη φύση. Αν δεν έχετε τη δυνατότητα να φύγετε από την πόλη, μπορείτε να κάνετε μια βόλτα σε ένα πάρκο ή κοντά στη θάλασσα, να σηκώνετε συχνά το βλέμμα από τις οθόνες και να κοιτάζετε τον ουρανό, να αναπνεύσετε καθαρό αέρα, να παρατηρήσετε τον ήλιο, το φεγγάρι.

Ευγνωμοσύνη
Επιστημονικές έρευνες δείχνουν ότι η έκφραση ευγνωμοσύνης προστατεύει από ασθένειες, ενθαρρύνει τη σωματική άσκηση, βελτιώνει τον ύπνο και τις προσωπικές σχέσεις ενώ τονώνει το αίσθημα της ευτυχίας και πληρότητας που νιώθουμε στη ζωή μας. Όταν εκφράζουμε ευγνωμοσύνη, μας βοηθά όχι μόνο στο να αναγνωρίζουμε όλα τα καλά που έχουμε την τύχη να απολαμβάνουμε στη ζωή μας, αλλά και στο να τα ανταποδίδουμε.

Προτείνουμε λοιπόν να αφιερώνετε λίγο χρόνο κάθε βράδυ για να αναλογιστείτε όλα αυτά που έχετε την τύχη να απολαμβάνετε στη ζωή σας – το σπίτι, το φαγητό, τους ανθρώπους στη ζωή σας, την αναπνοή σας. Ακόμη και αν περνάμε δυσκολίες, μπορούμε να βρούμε πράγματα στη ζωή μας για τα οποία νιώθουμε ευγνωμοσύνη. Ακόμη και τα πιο μικρά που θεωρούμε δεδομένα, όμως τελικά δεν είναι!

Κλείνοντας, η Μυρτώ Λεγάκη μοιράζεται μαζί μας, μια άσκηση Mindfulness που θα βοηθήσει να ηρεμήσουμε το νευρικό μας σύστημα οταν βιώνουμε stress ή όταν θέλουμε να υποστηρίξουμε βαθιά τον εαυτό μας.

Μυρτώ Λεγάκη – άσκηση Mindfulness για το stress

To mindfulness που αναφέρεται και ως ενσυνειδητότητα στα Ελληνικά, είναι μια αποτελεσματική ψυχοεκπαιδευτική μέθοδος με πολλά επιστημονικά τεκμηριωμένα οφέλη σε ψυχικό, σωματικό και συναισθηματικό επίπεδο.

Σύμφωνα με τον Δρ. Jon Kabat-Zinn που δημιούργησε το πρόγραμμα Μείωσης Άγχους μέσω Mindfulness και συνέβαλε στη διάδοση της μεθόδου στον ιατρικό τομέα, ενσυνειδητότητα είναι “η επίγνωση που προκύπτει όταν φέρνουμε την προσοχή μας στο παρόν με φιλική διάθεση αποδοχής και χωρίς κριτική”.

Καλλιεργείται συστηματικά μέσα από την εξάσκηση σε διάφορες απλές τεχνικές εστίασης και επαναφοράς την προσοχής στην αναπνοή, τις σκέψεις, τα συναισθήματα, το σώμα ή οτιδήποτε μπορούμε να αντιληφθούμε μέσα από τις πέντε αισθήσεις μας, αλλά και τη συνειδητή καλλιέργεια θετικών αισθημάτων και ιδιοτήτων όπως καλοσύνη, συμπόνια και ενσυναίσθηση.

Μέσα από την πρακτική μαθαίνουμε να αντιμετωπίζουμε καλύτερα το άγχος και τις δυσκολίες, να έχουμε περισσότερη διαύγεια και παρουσία στη ζωή μας, να  αναγνωρίζουμε τα παγιωμένα μοτίβα σκέψης και συμπεριφοράς μας και να ζούμε με συνειδητές επιλογές αντί στον αυτόματο πιλότο. Τελικά νιώθουμε μεγαλύτερη πληρότητα και ισορροπία, απολαμβάνοντας περισσότερο τη ζωή μας.

Προγράμματα με βάση το mindfulness εφαρμόζονται με μεγάλη επιτυχία εδώ και πάνω από 40 χρόνια στον τομέα της Υγείας και της Ψυχικής Υγείας παγκοσμίως. Έχουν αναγνωριστεί από το εθνικό σύστημα υγείας της Μ. Βρετανίας (NHS N.I.C.E. Guidelines) ως επίσημη θεραπεία ψυχικής υγείας για την αντιμετώπιση του στρες, του άγχους και των συμπτωμάτων της κατάθλιψης, ενώ αναγνωρίζονται ως επίσημη ιατρική θεραπεία από ιδιωτικές ασφαλιστικές εταιρίες των Η.Π.Α.

Πάνω από 6.000 δημοσιευμένες επιστημονικές έρευνες επιβεβαιώνουν ότι η πρακτική του mindfulness επιδρά θετικά σε διάφορες διαστάσεις της σωματικής υγείας:

Φλεγμονές: Μειώνει τα επίπεδα των φλεγμονών που έχουν συνδεθεί με την ανάπτυξη διάφορων σημαντικών χρόνιων ασθενειών όπως καρκίνος, διαβήτης, σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου ακόμη και Alzheimer’s.

Ανοσοποιητικό και γήρανση: Βελτιώνει τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος  αυξάνοντας τη δραστηριότητα της τελομεράσης και επιβραδύνει τη διαδικασία της κυτταρικής γήρανσης επηρεάζοντας θετικά το ρυθμό φθοράς των τελομερών. 

Αρτηριακή πίεση: Μειώνει τα επίπεδα της αρτηριακής πίεσης και ρυθμίζει τα επίπεδα της κορτιζόλης, της ορμόνης που εκκρίνεται όταν βιώνουμε στρεσογόνες καταστάσεις και είναι καταστροφική για την υγεία σε περιπτώσεις χρόνιου στρες.

Πονοκέφαλοι ημικρανίες: Μειώνει την ένταση και τη διάρκεια του πόνου καθώς και τη συχνότητα εμφάνισης ημικρανιών με την έκκριση νευροδιαβιβαστών όπως σεροτονίνη, ντοπαμίνη και νορεπινεφρίνη.

Διάρκεια και ποιότητα ύπνου: Βελτιώνει την ποιότητα και τη διάρκεια του ύπνου ενεργοποιώντας το παρασυμπαθητικό νευρικό σύστημα αλλά και εκπαιδεύοντας το νου να ησυχάζει από επαναλαμβανόμενες σκέψεις. Σε βάθος χρόνου, η βελτίωση του ύπνου αποτελεί σημαντικό παράγοντα στην πρόληψη αλλά και την αντιμετώπιση χρόνιων ασθενειών.

Ψυχική ευεξία, κατάθλιψη και άγχος: Το mindfulness μειώνει τα συμπτώματα του άγχους και της κατάθλιψης ενώ συμβάλλει στη καλλιέργεια ψυχικής ευεξίας.

Ηρεμία και ισορροπία: ενεργοποιεί το παρασυμπαθητικό σύστημα και το πνευμονογαστρικό νεύρο, καλλιεργεί ψυχικό σθένος και την ικανότητα αυτορρύθμισης και αυτοκυριαρχίας φέρνοντας μια αίσθηση εσωτερικής ισορροπίας ανεξάρτητα από τις εξωτερικές συνθήκες.

Επιστημονικές μελέτες που έγιναν με νευροαπεικονιστικές μεθόδους έδειξαν πως η πρακτική mindfulness επηρεάζει με τέτοιο τρόπο την εγκεφαλική δραστηριότητα ώστε να ανταποκρίνεται καλύτερα σε στρεσογόνες καταστάσεις. Για παράδειγμα, με την εξάσκηση σε τεχνικές mindfulness αυξάνεται η δραστηριότητα και η πυκνότητα της φαιάς ουσίας σε εγκεφαλικές περιοχές που ευθύνονται για την εστίαση, τη μνήμη, τη μάθηση, τη διαχείριση συναισθημάτων και την ωριμότητα στη λήψη αποφάσεων και ελαττώνεται η δραστηριότητα σε περιοχές που ευθύνονται για το στρες, την ανησυχία και την κατάθλιψη – όπως η αμυγδαλή, ο ιππόκαμπος και ο προμετωπιαίος φλοιός.

Για πρακτική εξάσκηση, η Μυρτώ Λεγάκη μοιράζεται μαζί μας, μια χρήσιμη άσκηση Mindfulness που βοηθάει να βρίσκουμε σταθερότητα και ισορροπία οταν κάτι μας δυσκολεύει.

Μυρτώ Λεγάκη – άσκηση Mindfulness για σταθερότητα και ισορροπία

Mindfulness και καρκίνος

Συγκεκριμένα για τον καρκίνο, οι επιστημονικές έρευνες αποδεικνύουν ότι παρεμβάσεις με βάση το mindfulness επιφέρουν σημαντική βελτίωση στα σωματικά συμπτώματα και τη συνολική αίσθηση δυσχέρειας των ασθενών. Συγκεκριμένα στον ύπνο, το άγχος, την κατάθλιψη, το φόβο υποτροπής και την κόπωση ενώ σημειώθηκαν και βελτιώσεις όσον αφορά τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος.

Ενδεικτικό ως προς την αποτελεσματικότητα του mindfulness στην αντιμετώπιση του καρκίνου, είναι το πόρισμα συστημικής ανασκόπησης που εκπονήθηκε το 2017 συμπεριλαμβάνοντας 13 έρευνες για διαγνώσεις καρκίνου όλων των τύπων καθώς και κλινικές μελέτες που δημοσιεύθηκαν μετά το 2009, η οποία κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το mindfulness επιφέρει θετικά οφέλη αναφορικά με το στρες, τις διαταραχές διάθεσης, το άγχος, την ποιότητα ζωής, τα επίπεδα κορτιζόλης και την αρτηριακή πίεση, προτρέποντας όλους τους επαγγελματίες που δουλεύουν με νέους ασθενείς, ασθενείς σε υποτροπή ή ασθενείς που έχουν ολοκληρώσει τη θεραπεία, να συστήνουν το πρόγραμμα MBSR για τη μείωση του στρες στον καρκίνο.

Ενδεικτικά αναφέρουμε, ότι προγράμματα mindfulness εφαρμόζονται ως υποστηρικτική πρακτική σε ασθενείς με καρκίνο στα μεγαλύτερα ογκολογικά νοσοκομεία όπως John Hopkins General Hospital, Mayo Clinic, Memorial Sloan Kettering Hospital, Mass General Hospital, New York Presbyterian Hospital, Cleveland Clinic κ.ά.

ΒC_FHER_0321

1. Κ.Ε.Φ.Ι. Σύλλογος Καρκινοπαθών Εθελοντών Φίλων Αθηνών:

https://www.anticancerath.gr/

2. Δικαίωμα μου:

https://dikaiomamou.gr/

3. Ομάδα Ασθενών Γυναικολογικού Καρκίνου «Εριφύλη»:

https://www.anticancerath.gr/ourwork/erifili/

4. Καρκίνος του Τραχήλου της Μήτρας: Ένας Οδηγός για Ασθενείς.  Εταιρεία Ογκολόγων Παθολόγων Ελλάδας

https://www.hesmo.gr/images/ESMO/ESMO-ACF-Greek-cervical-cancer-guide-patients.pdf

5. European Network of Gyneocological Cancer Advocacy Groups – Engage:

https://engage.esgo.org/discover/about-engage/

6. Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (WHO): Ένα μέλλον χωρίς καρκίνο του τραχήλου της μήτραs:

https://www.who.int/news/item/17-11-2020-a-cervical-cancer-free-future-first-ever-global-commitment-to-eliminate-a-cancer

7. World Health Organization-HPV and Cervical Cancer Fact Sheet:

WHO HPV and Cervical Cancer

8. Ελληνική HPV Εταιρεία για την έρευνα και αντιμετώπιση του ιού των θηλωμάτων:
http://www.hpvsociety.gr/

9. American College of Obstetrics & Gynecologists –For patients:

ACOG for patients

10. HPV & Καρκίνος τραχήλου της μήτρας-ενημερωτικό site για το κοινό και τους Επαγγελματίες Υγείας στα Αγγλικά:
http://www.hpv16and18.com

https://www.cervicalcancer-risk.com/en-global/home

11. Media kit Roche Cervical Cancer:

Roche Cervical Cancer

12. Όμιλος Εθελοντών κατά του Καρκίνου “ΑΓΚΑΛΙΑΖΩ”:
http://www.oekk.gr

13. Παγκόσμια Στρατηγική για την εξάλειψη του καρκίνου τραχήλου της μήτρας:
https://www.who.int/news-room/events/detail/2020/11/17/default-calendar/launch-of-the-global-strategy-to-accelerate-the-elimination-of-cervical-cancer

14. Ελληνική Συμμαχία για τον HPV:

Η Ελληνική Συμμαχία για τον HPV συγκροτήθηκε με στόχο να συμβάλει στην ενίσχυση της συνδυαστικής εφαρμογής και στην Ελλάδα του προληπτικού εμβολιασμού και του προσυμπτωματικού ελέγχου, που έχουν καταφέρει να μειώσουν εντυπωσιακά την εξάπλωση και τις επιπτώσεις της HPV λοίμωξης, όπως επιβεβαιώνουν επιστημονικά δεδομένα μελετών από αρκετές χώρες.

Η Συμμαχία, υποστηρίζοντας την παγκόσμια στρατηγική του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας,  διεκδικεί την:
– αύξηση της εμβολιαστικής κάλυψης κατά 90% στα κορίτσια:
– προληπτική εξέταση του 70% των γυναικών 35-45 ετών με HPV testing,
– σωστή θεραπευτική αντιμετώπιση του 90% των γυναικών με καρκίνο του τραχήλου της μήτρας
– ένταξη και του HPV εμβολιασμού των αγοριών στο Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών.

http://hpvalliancegreece.gr/

15. Όμιλος Εθελοντών κατά του Καρκίνου “ΑΓΚΑΛΙΑΖΩ”:
http://www.oekk.gr

16. Γυναίκες στην Ογκολογία:
https://www.w4ohellas.org

17. Τα νέα της Ογκολογίας:
http://www.neaeope.gr

Οι πληροφορίες που ακολουθούν μπορούν να χρησιμοποιηθούν εφόσον συζητηθούν πρώτα με τον θεράποντα ιατρό.

Η σωστή διατροφή και η επαρκής φυσική δραστηριότητα είναι σημαντικοί παράγοντες για την πρόληψη και την θεραπεία των γυναικολογικών όγκων. 

Η σημασία της σωστής διατροφής

Βασική προτεραιότητα σε κάθε πρόγραμμα διατροφής είναι να καλύπτει τον οργανισμό σε θερμίδες και πρωτεΐνη, σύμφωνα με τις ανάγκες του. Αν κάποιο άτομο δεν τρώει ικανοποιητικά, ώστε να καλύψει τις ανάγκες αυτές, τότε θα αρχίσει να χάνει βάρος, μυϊκή μάζα, δύναμη και αντοχή. Τόσο ο καρκίνος όσο και η θεραπεία του επηρεάζουν σημαντικά τις διατροφικές ανάγκες, μέσω των μεταβολών που επέρχονται στις διαδικασίες της πέψης, της απορρόφησης και του μεταβολισμού.

Η κατάσταση θρέψης των ογκολογικών ασθενών διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στην εξέλιξη της νόσου, αλλά και δεικτών υγείας, όπως η ποιότητα ζωής, η λειτουργική ικανότητα και η ψυχική ισορροπία. Η αξιολόγηση της διατροφικής κατάστασης και η διατροφική παρέμβαση, θα πρέπει να αποτελούν αναπόσπαστο υποστηρικτικό κομμάτι κάθε ογκολογικής θεραπείας, γι’  αυτό μη διστάζετε, ρωτήστε τον γιατρό και τον διαιτολόγο σας, καθώς η κάθε κατάσταση χρήζει εξατομικευμένης προσέγγισης.

Η υγιεινή δίαιτα, η οποία μειώνει τον κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου, είναι πλούσια σε λαχανικά, φρούτα, όσπρια και προϊόντα ολικής άλεσης. Περιλαμβάνει επίσης, ελεγχόμενες ποσότητες από κόκκινο και επεξεργασμένο κρέας .

Χρήσιμες συμβουλές για σωστή διατροφή

• Τα γεύματα σας θα πρέπει να περιλαμβάνουν λαχανικά, συνοδευτικά προϊόντα ολικής άλεσης και  μια πηγή πρωτεΐνης υψηλής βιολογικής αξίας. Πηγές πρωτεΐνης υψηλής βιολογικής αξίας περιέχουν κυρίως το ψάρι, τα πουλερικά, τα όσπρια, το αυγό, το τυρί, το γάλα (και φυσικά το κόκκινο κρέας το οποίο πρέπει όμως να καταναλώνεται σε χαμηλές ποσότητες).

• Καταναλώστε αρκετές φυτικές ίνες. Χρειάζεστε μια επαρκή ποσότητα από ίνες με τη μορφή φρούτων, λαχανικών, δημητριακών ολικής άλεσης και οσπρίων.

• Εξοικειωθείτε με τις ποσότητες των μερίδων που σας προτείνονται. Η πρόσληψη των φρούτων και λαχανικών θα πρέπει να ανέρχεται σε τουλάχιστον 5 μερίδες ημερησίως.

• Μειώστε την ποσότητα του κόκκινου κρέατος και κυρίως περιορίστε τη κατανάλωση των επεξεργασμένων προϊόντων κρέατος (αλατισμένα κρέατα, αλλαντικά), και προϊόντων ταχυφαγείων.

Περιορίστε την πρόσληψη αλκοόλ και των ζαχαρούχων αναψυκτικών, τα οποία μπορούν να αντικατασταθούν από νερό.

Η σημασία της σωματικής δραστηριότητας

Η φυσική δραστηριότητα παίζει σημαντικό ρόλο στην διατήρηση της υγείας σας και στην πρόληψη μεγάλου αριθμού ασθενειών, συμπεριλαμβανόμενου, του καρκίνου. Η τακτική φυσική δραστηριότητα όχι μόνο έχει θετική επίπτωση στην υγεία σας, αλλά μπορεί να είναι η πηγή της χαράς σας και ένα μέρος από την κοινωνική σας ζωή.

Κατά τη διάρκεια μιας ασθένειας, η επαρκής σωματικη ασκηση έχει μεγαλύτερη σημασία απ’ ότι όταν είστε υγιείς. Γίνεται ένα απαραίτητο συστατικό της θεραπείας σας. Γνωρίζοντας ότι δεν είναι εύκολο να ξεκινήσετε ή να διατηρήσετε τακτική σωματική άσκηση επειδή τα διάφορα συμπτώματα κάνουν την άσκηση πιο κουραστική, θα πρέπει παρ’ όλα αυτά να επιμείνετε. Από την στιγμή που θα αρχίσετε, θα αισθανθείτε πιό δυνατές και θα αποκτήσετε ενέργεια η οποία είναι απαραίτητη για την διαδικασία της θεραπείας και της επούλωσης. Το μακροπρόθεσμο όφελος μιας τακτικής άσκησης μπορεί να παρατηρηθεί σε όλα σχεδόν τα συστήματα οργάνων που ξεκινούν με μεγαλύτερη μυϊκή δύναμη και αντοχή στα οστά, το κυκλοφορικό σύστημα (καλύτερη παροχή αίματος), το κεντρικό νευρικό σύστημα (πνευματική καλλιέργεια), τη φλεγμονώδη δραστηριότητα στο σώμα σας και βελτιώνει την αξιοποίηση της τροφής για την ανανέωση των ιστών και την επούλωση των πληγών.

Θετικές επιδράσεις τις συστηματικής άσκησης

Οι πληροφορίες που ακολουθούν μπορούν να χρησιμοποιηθούν εφόσον συζητηθούν πρώτα με τον θεράποντα ιατρό.

• Μειώνετε τις πιθανότητες να πάρετε ανεπιθύμητα κιλά
• Καλύτερη ποιότητα ζωής
• Αυξάνει τις στιγμές διασκέδασης ειδικότερα όταν αθλείστε με φίλους
• Βελτιώνει την διάθεση

Ξεκινήστε την φυσική σας δραστηριότητά κατά την διάρκεια της ογκολογικής θεραπευτικής αγωγής

• Ρωτήστε τον γιατρό και τον φυσιοθεραπευτή σας για πληροφορίες σχετικά με τον κατάλληλο τύπο άσκησης για εσάς
• Ξεκινήστε αργά. Αυξήστε την διάρκεια και την ένταση της άσκησης σταδιακά
• Ξεκινήστε με συνηθισμένες καθημερινές δραστηριότητες.
• Επικεντρωθείτε σε απλές ασκήσεις. Ιδανικά θα τις διδαχτείτε από τον φυσιοθεραπευτή/γυμναστή σας στην αρχή της θεραπευτικής αγωγής και μπορείτε να τις επαναλάβετε μέσα στην ημέρα μόνοι σας.
• Κάντε μικρούς περιπάτους ή βόλτες με ποδήλατο σε ασφαλές έδαφος για αρχή. Αυτό είναι ιδανικό
• Δημιουργήστε ένα πλάνο αποκατάστασης μαζί με τον φυσιοθεραπευτή σας.
• Επιλέξτε μια δραστηριότητα που προσδίδει ευχαρίστηση Δημιουργήστε ένα ρεαλιστικό σχέδιο
• Μην αγχωθείτε εάν δεν τα καταφέρετε αμέσως
• Χαρείτε για τα αποτελέσματά σας και μοιραστείτε τα με τους φίλους και την οικογένεια σας

Πηγή: European Network of Gynaecological Cancer Advocacy Groups 2019

Οι πληροφορίες που ακολουθούν μπορούν να χρησιμοποιηθούν εφόσον συζητηθούν πρώτα με τον θεράποντα ιατρό.

Η σωστή διατροφή και η επαρκής φυσική δραστηριότητα είναι σημαντικοί παράγοντες για την πρόληψη και την θεραπεία των γυναικολογικών όγκων. 

Η σημασία της σωστής διατροφής

Βασική προτεραιότητα σε κάθε πρόγραμμα διατροφής είναι να καλύπτει τον οργανισμό σε θερμίδες και πρωτεΐνη, σύμφωνα με τις ανάγκες του. Αν κάποιο άτομο δεν τρώει ικανοποιητικά, ώστε να καλύψει τις ανάγκες αυτές, τότε θα αρχίσει να χάνει βάρος, μυϊκή μάζα, δύναμη και αντοχή. Τόσο ο καρκίνος όσο και η θεραπεία του επηρεάζουν σημαντικά τις διατροφικές ανάγκες, μέσω των μεταβολών που επέρχονται στις διαδικασίες της πέψης, της απορρόφησης και του μεταβολισμού.

Η κατάσταση θρέψης των ογκολογικών ασθενών διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στην εξέλιξη της νόσου, αλλά και δεικτών υγείας, όπως η ποιότητα ζωής, η λειτουργική ικανότητα και η ψυχική ισορροπία. Η αξιολόγηση της διατροφικής κατάστασης και η διατροφική παρέμβαση, θα πρέπει να αποτελούν αναπόσπαστο υποστηρικτικό κομμάτι κάθε ογκολογικής θεραπείας, γι’  αυτό μη διστάζετε, ρωτήστε τον γιατρό και τον διαιτολόγο σας, καθώς η κάθε κατάσταση χρήζει εξατομικευμένης προσέγγισης.

Η υγιεινή δίαιτα, η οποία μειώνει τον κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου, είναι πλούσια σε λαχανικά, φρούτα, όσπρια και προϊόντα ολικής άλεσης. Περιλαμβάνει επίσης, ελεγχόμενες ποσότητες από κόκκινο και επεξεργασμένο κρέας .

Χρήσιμες συμβουλές για σωστή διατροφή

• Τα γεύματα σας θα πρέπει να περιλαμβάνουν λαχανικά, συνοδευτικά προϊόντα ολικής άλεσης και  μια πηγή πρωτεΐνης υψηλής βιολογικής αξίας. Πηγές πρωτεΐνης υψηλής βιολογικής αξίας περιέχουν κυρίως το ψάρι, τα πουλερικά, τα όσπρια, το αυγό, το τυρί, το γάλα (και φυσικά το κόκκινο κρέας το οποίο πρέπει όμως να καταναλώνεται σε χαμηλές ποσότητες).

• Καταναλώστε αρκετές φυτικές ίνες. Χρειάζεστε μια επαρκή ποσότητα από ίνες με τη μορφή φρούτων, λαχανικών, δημητριακών ολικής άλεσης και οσπρίων.

• Εξοικειωθείτε με τις ποσότητες των μερίδων που σας προτείνονται. Η πρόσληψη των φρούτων και λαχανικών θα πρέπει να ανέρχεται σε τουλάχιστον 5 μερίδες ημερησίως.

• Μειώστε την ποσότητα του κόκκινου κρέατος και κυρίως περιορίστε τη κατανάλωση των επεξεργασμένων προϊόντων κρέατος (αλατισμένα κρέατα, αλλαντικά), και προϊόντων ταχυφαγείων.

Περιορίστε την πρόσληψη αλκοόλ και των ζαχαρούχων αναψυκτικών, τα οποία μπορούν να αντικατασταθούν από νερό.

Η σημασία της σωματικής δραστηριότητας

Η φυσική δραστηριότητα παίζει σημαντικό ρόλο στην διατήρηση της υγείας σας και στην πρόληψη μεγάλου αριθμού ασθενειών, συμπεριλαμβανόμενου, του καρκίνου. Η τακτική φυσική δραστηριότητα όχι μόνο έχει θετική επίπτωση στην υγεία σας, αλλά μπορεί να είναι η πηγή της χαράς σας και ένα μέρος από την κοινωνική σας ζωή.

Κατά τη διάρκεια μιας ασθένειας, η επαρκής σωματική άσκηση έχει μεγαλύτερη σημασία απ’ ότι όταν είστε υγιείς. Γίνεται ένα απαραίτητο συστατικό της θεραπείας σας. Γνωρίζοντας ότι δεν είναι εύκολο να ξεκινήσετε ή να διατηρήσετε τακτική σωματική άσκηση επειδή τα διάφορα συμπτώματα κάνουν την άσκηση πιο κουραστική, θα πρέπει παρ’ όλα αυτά να επιμείνετε. Από την στιγμή που θα αρχίσετε, θα αισθανθείτε πιό δυνατές και θα αποκτήσετε ενέργεια η οποία είναι απαραίτητη για την διαδικασία της θεραπείας και της επούλωσης. Το μακροπρόθεσμο όφελος μιας τακτικής άσκησης μπορεί να παρατηρηθεί σε όλα σχεδόν τα συστήματα οργάνων που ξεκινούν με μεγαλύτερη μυϊκή δύναμη και αντοχή στα οστά, το κυκλοφορικό σύστημα (καλύτερη παροχή αίματος), το κεντρικό νευρικό σύστημα (πνευματική καλλιέργεια), τη φλεγμονώδη δραστηριότητα στο σώμα σας και βελτιώνει την αξιοποίηση της τροφής για την ανανέωση των ιστών και την επούλωση των πληγών.

Θετικές επιδράσεις τις συστηματικής άσκησης

Οι πληροφορίες που ακολουθούν μπορούν να χρησιμοποιηθούν εφόσον συζητηθούν πρώτα με τον θεράποντα ιατρό.

• Μειώνετε τις πιθανότητες να πάρετε ανεπιθύμητα κιλά
• Καλύτερη ποιότητα ζωής
• Αυξάνει τις στιγμές διασκέδασης ειδικότερα όταν αθλείστε με φίλους
• Βελτιώνει την διάθεση

Ξεκινήστε την φυσική σας δραστηριότητά κατά την διάρκεια της ογκολογικής θεραπευτικής αγωγής

• Ρωτήστε τον γιατρό και τον φυσιοθεραπευτή σας για πληροφορίες σχετικά με τον κατάλληλο τύπο άσκησης για εσάς
• Ξεκινήστε αργά. Αυξήστε την διάρκεια και την ένταση της άσκησης σταδιακά
• Ξεκινήστε με συνηθισμένες καθημερινές δραστηριότητες.
• Επικεντρωθείτε σε απλές ασκήσεις. Ιδανικά θα τις διδαχτείτε από τον φυσιοθεραπευτή/γυμναστή σας στην αρχή της θεραπευτικής αγωγής και μπορείτε να τις επαναλάβετε μέσα στην ημέρα μόνοι σας.
• Κάντε μικρούς περιπάτους ή βόλτες με ποδήλατο σε ασφαλές έδαφος για αρχή. Αυτό είναι ιδανικό
• Δημιουργήστε ένα πλάνο αποκατάστασης μαζί με τον φυσιοθεραπευτή σας.
• Επιλέξτε μια δραστηριότητα που προσδίδει ευχαρίστηση Δημιουργήστε ένα ρεαλιστικό σχέδιο
• Μην αγχωθείτε εάν δεν τα καταφέρετε αμέσως
• Χαρείτε για τα αποτελέσματά σας και μοιραστείτε τα με τους φίλους και την οικογένεια σας

Πηγή: European Network of Gynaecological Cancer Advocacy Groups 2019